Undanfariðhef ég verið að glugga í bækur, sem svona við fyrstu sýn að minnsta kosti virðast alls ekki vera við mitt hæfi. En hér er um að ræða bækurnar “Íslenskir sagnaþættir” þar sem Gunnar S. Þorleifsson safnar saman frásögnum, misgömlum og um ýmis efni þó sögur af fólki og búskaparháttum séu kannski meginuppistaðan. Bókaútgáfan Hildur gaf þessi rit svo út á níunda áratug síðustu aldar. Eins og gengur þá er þetta misáhugavert, en ansi margt samt virkilega grípandi og jafnvel bara spennandi. Mér fannst t.d. virkilega áhugaverð frásögn sem kallast “Síðasti Geirfuglinn: 140 ár frá því síðasti Geirfuglinn var drepinn.” Þar verður ljóslifandi hugsunarleysið og græðgin sem við sem þjóð höfum svosem ekki komist útúr ennþá – Geirfuglinn er næstum horfinn, aðal heimkynni hans við Ísland sokkin í sæ en engu að síður finna menn sig knúna til að króa af og drepa þessi tvö eintök sem eftir voru og taka síðasta eggið.
Þá eru minningar Önnu Thorlacius frá æskuárum sínum ansi skemmtileg lesning. Anna skrifar frásögnina árið 1914 fyrir tímaritið Eimreiðina og tekur fram í lok hennar að hún væri alveg tilbúin til að fræða lesendur blaðsins meira um lífið í lok átjándu aldarinnar ef áhugi væri fyrir hendi. Ég vil ekki segja að Anna sé með eitthvað “heimsósóma” þema í pistlinum sínum, eða fari algjörlega inní “heimur versnandi fer” hugarfarið en það er samt ansi skemmtilegt að lesa pistil frá 1914 þar sem verið er, þó á penan hátt sé, að brigsla fólki um eyðslusemi bæði hvað varðar peninga, mat og tíma. Hún nefnir samt ýmislegt sem er á betri veg árið 1914 en þegar hún var að alast upp og þá sérstaklega atriði sem snúa að hreinlæti, bæði persónulegu og í híbýlum fólks.
Það sem virkilega vakti mig til umhugsunar var greinin “Fensmarkshneykslið” eftir Bárð Jakobsson. Hún fannst mér hreint ótrúleg lesning og er í raun alveg hissa á að hafa ekki heyrt neitt um það mál í kjölfar efnahagshrunsins og umfjöllunar um þá vægast sagt undarlegu fjármálagjörninga og klíkuskap sem einkenndu gróðæristímabilið.
