Flöskuskeyti berst til Köben

Daninn Jussi Adler-Olsen hefur oftar en einu sinni komið við sögu hér á blogginu, og þá í mínu boði enda hef ég eins og raunar fleiri druslubókaskrifarar verið afskaplega svag fyrir bókaflokki hans um Carl Mørck, Assad og Rose í deild Q í Kaupmannahafnarlögreglunni. Við erum aldeilis ekki einar um það; bækurnar hafa notið mikilla vinsælda á Norðurlöndunum og víðar, og nú um helgina er einmitt verið að frumsýna hérlendis bíómynd sem gerð er eftir fyrstu bókinni, Konunni í búrinu. Þótt ég hafi snúið dálítið upp á mig þegar ég sá þann sem á að vera Assad á plakatinu (virðist vera orðinn einhver ungur foli), og finnist sömuleiðis frekar skrítið að setja Nikolaj Lie Kaas í þetta hlutverk - frábær leikari en alltof ungur - þá er ég alveg til í að tékka á henni. Og auðvitað má alveg búa til nýjan heim fyrir aðlögun í öðru formi.

Það vill þannig til að ég var einmitt að ljúka við lestur þriðju bókarinnar í flokknum, en sú heitir Flöskuskeyti frá P og á einhvern dularfullan hátt missti ég af henni þegar hún kom út og vissi ekki af tilvist hennar fyrr en seint og um síðir, sem útskýrði ýmsar undarlegar gloppur í hinu stærra samhengi. Eins og í svo mörgum glæpasagnaflokkum fylgjast lesendur nefnilega með einkalífi rannsakendanna og auk þess er í gangi eins konar rammaplott sem tengist skotárás sem Carl lendir í ásamt tveimur félögum sínum úr lögreglunni áður en hin eiginlega frásögn hefst. Ég hef raunar kvartað yfir því áður að mér finnst Jussi skammta okkur upplýsingarnar helst til of hægt og lítið, og það sama má segja um bakgrunn Assads sem er eilífðarráðgáta. Ég vil endilega fara að fá meira að vita, enda forvitin með eindæmum!

Á fyrstu síðum bókarinnar hittum við fyrir tvo unga drengi sem haldið er í prísund á ótilgreindum stað og við undarlegar aðstæður; við vitum það eitt að líf þeirra er í hættu og að þeir hafa alist upp við stranga trúariðkun. Flöskuskeytinu sem nefnt er í titlinum skolar upp við Skotlandsstrendur; það lendir síðan fyrir tilviljun í höndum lögreglumanns og berst þannig inn á lögreglustöð í smábæ þar sem það liggur í nokkur ár áður en það rekur á fjörur Carls og félaga. Í fyrstu virðist það bæði vonlaust og tilgangslítið verkefni að ráða í þetta gamla, máða krot, en þegar maverick-gengið góða í deild Q áttar sig á alvöru málsins er ekki aftur snúið.

Bókabúðir í Kaupmannahöfn – annar hluti

Í Danmörku er auðvitað gífurlegur lúxus að kaupa bækur, jafnvel burtséð frá fljótandi íslenskum krónum. Eins mikið og Íslendingar kvarta yfir verði á bókum þá eru þær mun dýrari hér, sökum skattastefnu stjórnvalda. Hinum megin við Eyrarsundið er hins vegar hægt að gera kjarakaup á bókum, en það er önnur saga. Hér er þó ekki ætlunin að fjalla um verð á bókum í Kaupmannahöfn heldur fjalla áfram bestu bókabúðirnar í borginni, en þar má svo sannarlega gera margt annað en að kaupa bækur þó það sé óneitanlega fylgifiskur mikilla langdvala þar.

Politikens Boghal – Rådhuspladsen
Bókahöllin á Ráðhústorginu minnir mig svolítið á bókabúð Máls og menningar á Laugavegi, amk. áður en Pennaveldið gleypti hana. Innréttingarnar í Politikens Boghal eru mjög eighties, orðnar svolítið sjúskaðar og á rigningardögum þarf maður að passa sig að labba ekki niður fötuna sem stendur á miðju gólfi og tekur við nokkuð reglulegum vatnsdropum. Gersamlega óskiljanlegt þar sem bókabúðin er á jarðhæð fimm hæða húss. Hér er besta starfsfólkið í bókabúðum borgarinnar, það er svolítið veðrað eins og innréttingarnar en í hæsta gæðaflokki. Staffið veður náttúrulega ekki upp að manni og býður þessa gæðaþjónustu en hún er þó til staðar. Í búðinni er sérstakur rekki þar sem starfsfólkið hefur stillt fram áhugaverðum bókum að þeirra mati, þar er oft áhugaverður þverskurður og þau nösk að draga fram eitthvað sem annars hefði ekki fangað athygli manns.

Politikens Boghal var opnuð 1919 og er hluti af fjölmiðlaveldinu sem er bæði dagblaða- og bókaútgáfa. Hún er auðvitað staðsett á besta stað í bænum og iðulega full af ferðamönnum. Fyrst og fremst þarf ég reyndar að taka til baka að það sé meira af erlendum bókum í Arnold Busck. Framboðið af erlendum skáldsögum til dæmis er prýðilegt og nýjar bækur koma tiltölulega fljótt í sölu í Politikens Boghal. Eldri bækur fara hins vegar fljótlega niðrí kjallara og hafa ekki langan líftíma þar heldur. Bækur almenns efnis eru hins vegar fábreyttari hér en í Arnold Busck og heimsstyrjaldarbækur allsráðandi hér sem annars staðar. Ferðabókadeildin (hornið) er framúrskarandi, mikið úrval af fjölbreyttum útgáfum um öll heimsins horn. Lítil áhersla er lögð á barnabækur, einungis tveir rekkar hýsa þær. En það er líka allt í lagi, í borg sem býður uppá sérstakar barnabókabúðir.

Það er ekki kaffihús í þessari bókabúð og lítil aðstaða til nískulesturs. Það er einn stærsti galli búðarinnar, hún er satt að segja alveg að sprengja af sér húsnæðið þar sem lítið pláss er fyrir bæði bækurnar sjálfar og kúnnana. Niðursokkinn viðskiptavinur getur því hæglega lent í því að troða öðrum um tær. Í því samhengi má reyndar nefna að ég steig á tá Tommy Kenter í morgun. Gleðileg jól!

Bókabúðir í Kaupmannahöfn - fyrsti hluti

Á 500 metra radíus í annars dapurlegum miðbæ Reykjavíkur eru þrjár glæsilegar bókabúðir, sumar þeirra á mörgum hæðum – og allar eru þær opnar langt fram á kvöld. Allar eiga þessar búðir það sameiginlegt að vera með fjölbreytt úrval bæði íslenskra og erlenda bóka, viðhalda háu þjónustustigi og vera með aðstöðu fyrir viðskiptavini (og stundum, róna) til að láta fara vel um sig við bókalestur.

Í þeirri ágætu borg Kaupmannahöfn eru bókabúðir af allt öðrum standard en þeim íslenska. Í fyrsta lagi er Janteloven hluti af starfslýsingunni eins og í öðrum dönskum verslunum og þjónustulundinni ekki mikið fyrir að fara. Í öðru lagi er opnunartíma þessara félagsmiðstöðva bókaunnandans sérlega ábótavant þar sem flestum þeirra er kyrfilega lokað klukkan sex . Eins get ég ekki ímyndað mér hvað danskir helgarpabbar gera með börnunum sínum þar sem bókabúðir eru lokaðar á sunnudögum. Að því sögðu eru hér í borg nokkrar vandaðar og skemmtilegar bókabúðir þrátt fyrir ofantalda annmarka og vert að geta þeirra á bókabloggi sem þessu.

Arnold Busck - Købmagergade 49
Þessi er nú Íslendingum góðkunn, beint á móti Sívaliturninum. Búðin er á þremur hæðum auk þess sem hún hýsir kaffihúsið Baresso á efstu hæðinni. Arnold Busck er bókabúðakeðja, fyrsta búðin var stofnuð 1896 og nú eru einar 35 búðir í Danmörku en þessi hefur nokkra sérstöðu. Bókaúrvalið í henni er mikið á dönskum mælikvarða og fjölbreytnin meiri en í flestum öðrum bókabúðum hér. Eins eru í Arnold Busck fleiri bækur á ensku en í öðrum bókabúðum sem ætlunin er að fjalla um í þessum greinaflokki (!). Í kjallara búðarinnar má finna litla ritfangadeild, en ólíkt íslenskum bókabúðum eru þær dönsku ekki sítroðandi uppá mann blekhylkjum og bic pennum og er það vel. Skipulag bókabúðarinnar mætti hugsanlega vera betra, bækur almenns eðlis (non-fiction) eru til dæmis á öllum hæðum búðarinnar og er kjallarinn sérstaklega kaotískur. Í ranghölum hans eru hlið við hlið sagnfræði, barnabækur og stútfullur rekki um allt sem tengist ástarlífinu. Í seilingarfjarlægð frá ófáum Kama Sutra handbókum er svo furðu gott úrval af heimspekiritum Kierkegaards, svo gott reyndar að reynda bóksala grunar að pöntunarstjórinn hafi verið í heimspekinámi. Einnig er í kjallaranum mikið framboð á bókum tengt sérlegu áhugamáli Dana, seinni heimstyrjöldinni. Ekki laust við að maður hugsi hlýlega til „litla nasistans“ , sérlega viðkunnalegs góðkunningja íslensks bókabúðarstarfsfólks, í kjallaranum á Arnold Busck léki hann við hvern sinn kubbótta fingur.

Yfir þvera jarðhæð búðarinnar hlykkjast skáldsagnarekkinn og býður aðstaðan satt að segja ekki uppá langdvalir þar sem hann er í gangveginum. Það má þá kippa með sér nokkrum sýnishornum og fara með þau í ró og næði í tiltölulega metnaðarfullt matreiðslubókahornið þar sem leynist einn stóll ætlaður viðskiptavinum. Eða laumast með þau uppá kaffihúsið á annarri hæðinni, en hvorki starfsmenn bókabúðarinnar eða kaffihússins hvetja mann sérstaklega til þess kreppulega verknaðar að lesa bækurnar þar. Við kaffihúsið eru aðallega svokallaðar „coffee table books“, listaverka- og ljósmyndabækur, úrvalið er ágætt en ekki mjög sérhæft.

Helsti keppinautur Arnold Busck, í afar vísindalegum samanburði mínum um gæði bókabúða í Kaupmannahöfn, er bókabúð Politiken við Rådhuspladsen. Meira um hana næst.