Sýnir færslur með efnisorðinu Hermann Stefánsson. Sýna allar færslur
Sýnir færslur með efnisorðinu Hermann Stefánsson. Sýna allar færslur

30. mars 2012

„Maður á aldrei að líta á teljarann“

Vefsíðuna Subbuskapur og sóðarit má kalla bróðursíðu síðunnar sem hér er uppi. Hermann Stefánsson rithöfundur er upphafsmaður þeirrar síðu, sem er ætlaður stuttur líftími, Subbuskapur og sóðarit varð til í febrúar og mun verða haldið úti í um mánuð í viðbót ef mark er takandi á yfirlýsingu á síðunni. Í gær sendi ég Hermanni nokkrar vangaveltur og spurningar um bókmenntir og bókmenntaumræðu og hann svaraði strax.




Mig langar að byrja á sígildum vangaveltum um bókmenntaumræðu á Íslandi. TMM og Stína eru auðvitað til en þar er ekki „dagblaðaumræða“ eins og var í Lesbókinni og víðar fyrir einhverjum árum. Hefur netið tekið við eða er Ísland bara of lítið og fámennt til að hægt sé/vilji sé fyrir hendi til að borga fólki fyrir að halda úti daglegri bókmenntaumræðu og ígrundaðri bókmenntagagnrýni?

Ég er prentmaður eins og allir sem lifa í dag og ég sé ekki að netið hafi tekið yfir bókmenntaumræðuna, það er í rauninni frekar fátt á netinu um bókmenntir. Áðan spurði mig vinnustofufélagi minn sem átti í basli með netið: „Er eitthvað að netinu hjá þér?“ Ég svaraði: „Já, það er fullt af lágkúru og drasli.“ Það skiptir í rauninni litlu máli til hvaða fréttamiðils er litið. En í þetta sækir fólk því þangað leitar klárinn sem hann er kvaldastur. Þetta eru mikið til pólitískar veiðislóðir þar sem önglað er út hneykslunarefnum fyrir okkur fiskana, ég er alltaf að bíta á þetta sjálfur. Eitt algengasta þema bókmenntaumræðunnar er auðvitað bókmenntaumræðan og ég hef kannski sagt of mikið um dagana um bókmenntaumræðu, ég er fyrir löngu búinn með kvótann með að gera grín að Kiljunni og enginn skildi halda að því sé endilega vel tekið því eins og vinkona mín Halldóra Thoroddsen sagði af einhverju öðru tilefni: Það er manninum óeðlileg stelling að líta í eigin barm. Maður sér þetta fyrir sér. Að horfa í barminn á sjálfum sér er bara asnalegt. Kiljan er líka um margt prýðilegur þáttur. Einhver annar má gagnrýna bókmenntamiðla núna. Víðsjá heldur úti daglegri bókmenntaumræðu og þar er fólk á launum við það, netið á engan sjens í þetta þótt komnir séu netmiðlar eins og Hugrás. Dagblöðin hafa minnkað bókmenntaumfjöllun sína og áherslurnar hafa breyst og farið í ákveðinn farveg sem ég held hreinlega að sé of viðkvæmt til að nefna. Eða allavega nenni ég ekki alveg að fara út í það því eins og allir rithöfundar hef ég Damóklesarsverð sem hangir yfir höfðinu á mér, á bláþræði. En Druslubækur og doðrantar, það er miðill sem er að standa sig.

13. september 2011

„I‘m not that guy“

Ég var kynnt fyrir Horacio Castellanos Moya á bókaballinu. Um leið og ég tók í höndina á höfundi Fásinnu þá leit hann í augu mér og sagði eins og í trúnaði: „I‘m not that guy“. Þetta var ekki bara hver önnur setning, ég skildi strax um hvern hann var að tala.

Moya er landflótta rithöfundur frá El Salvador, samt fæddur í Hondúras og segist vera landlaus. Heimsborgari sem lítur ávallt yfir öxlina heim til Rómönsku-Ameríku í skáldskap sínum. Hann er af nýrri kynslóð rithöfunda, laus undan hefð töfraraunsæis Allende og Marquez og fjallar umbúðalaust um blóðuga fortíð þessarar stríðshrjáðu álfu. Skáldsaga hans Fásinna (Insensatez) er listavel þýdd af Hermanni Stefánssyni sem kemst snöfurmannlega frá stíl Moya sem einkennist af mikilli punktafæð og setningalengd.

Fásinna hverfist um rithöfundarlufsu sem fenginn er af kaþólsku kirkjunni í það verkefni að prófarkalesa ellefu hundruð síðna skýrslu um tíu ára gamalt þjóðarmorð hersins á frumbyggjum í ónefndu ríki í Mið-Ameríku. Ýmist drukkinn eða heltekinn kynórum leggst hann yfir vitnisburði af yfirgengilegum ofbeldisverkum.

„Ég er ekki andlega heill, hljóðaði setningin sem ég undirstrikaði með gula merkipennanum, setningin sem ég gekk svo langt að hreinrita í mína eigin persónulegu minnisbók, því þetta var ekki bara hver önnur setning, hvað þá afmarkað tilvik, öðru nær ...“ (7)

Rithöfundurinn heillast af ljóðrænni orðræðu frumbyggjanna en um leið þrengir blóðugt umfjöllunarefnið sér innundir vitundina uns taugaveiklun og vænisýki heltekur hann. Hann fer að sjá morðingja í hverju skúmaskoti og sannfærist um að hershöfðingjarnir sem stýra landinu vilji hann feigan.