Frelsi og ást

Svikari í gær, svikari í dag, ávallt svikari!

Kúbanski rithöfundurinn Reinaldo Arenas er sennilega þekktastur fyrir sjálfsævisögu sína Antes que anochezca (Before Night Falls), sem kom út að höfundinum látnum árið 1993. Julian Schnabel gerði samnefnda mynd eftir bókinni árið 2000 þar sem mesta glæsimenni samtímans, Javier Bardem, fór með hlutverk Arenas. Myndin var fín en bókin er ennþá betri; áhrifarík, pólitísk, ljóðræn frásögn sem ég mæli eindregið með.

Lífshlaup Reinaldo Arenas var að mörgu leyti þyrnum stráð. Hann fæddist á kúbönsku landsbyggðinni árið 1946 og ólst upp á búgarði móðurafa síns, en faðir hans hafði stungið móður hans af eftir að hún varð ólétt. Sem unglingur gekk Arenas í lið með sveitum Fidel Castro og fluttist til Havana. Hann sneri hins vegar baki við hugmyndafræði og stjórnarfari Castro, eins og fleiri kúbanskir rithöfundar, meðal annars vegna þess að samkynhneigð hans var eitur í beinum kommúnistastjórnarinnar. Í kjölfarið mátti hann þola pólitískar ofsóknir, sat í fangelsi, leið fátækt og heimilisleysi, þurfti að smygla bókum sínum úr landi og fékk þær ekki útgefnar á Kúbu. Árið 1980 slapp hann til Bandaríkjanna með Mariel-flóttanum svokallaða og átti ekki afturkvæmt til heimalands síns. Hann smitaðist af HIV og framdi sjálfsmorð í New York árið 1990, þá veikur af alnæmi.