Er oss var mest alvara

Það var að undirlagi Guðrúnar Elsu sem ég byrjaði að lesa bókina Sjö dauðasyndir eftir doktor Guðbrand Jónsson, þar sem hann fjallar um sjö íslensk glæpamál frá fyrri öldum, en bókin kom út um miðja síðustu öld. Áhugi Guðrúnar Elsu var sprottinn af því að hún er hvorki meira né minna en komin af einni þekktustu persónunni í bókinni, Steinunni Sveinsdóttur á Sjöundá, sem var dæmd fyrir tvöfalt morð ásamt elskhuga sínum Bjarna Bjarnasyni upp úr aldamótunum 1800.

Sjöundármorðin eru sennilega frægasta málið í bókinni auk morðsins á Natani Ketilssyni, en þar er ennfremur að finna þrjú önnur morðmál og tvö blóðskammarmál. Ég heillaðist einna mest af sögu Appollóníu Schwartzkopf, en fyrsti kafli bókarinnar fjallar um hið meinta morð á henni á Bessastöðum árið 1724. Málið er allt svo átakanlegt og skrítið og nafn hinnar látnu svo hljómmikið og dularfullt að Appollónía hefur verið mér ofarlega í huga síðustu daga.

Appollónía Schwartzkopf var norsk kona og samkvæmt dr. Guðbrandi „full ástæða til þess að ætla, að hún hafi hvorki verið gömul né ófríð“. Amtmaðurinn á Íslandi, Niels Fuhrmann, hafði trúlofast henni erlendis en hætt svo við hjónabandið. Appollónía kærði hann og amtmaðurinn var í kjölfarið „dæmdur til að ganga að eiga jómfrú Schwartzkopf og greiða henni 200 ríkisdali á ári, þar til það væri fram gengið“. Guðbrandur leiðir líkum að því að Fuhrmann hafi sennilega „tælt jómfrúna til samlags við sig undir því yfirskyni, að hann mundi ganga að eiga hana“ og jafnvel barnað hana og það sé skýringin á þessum harða dómi.