lesið í london

Þrátt fyrir að núna sé góður tími til að byrja á umfjöllun um „jólabækurnar“ þá ætla ég alveg að láta það eiga sig í bili. Og það þrátt fyrir að nokkrar þeirra séu komnar í bókabiðröðina á náttborðinu og ein, sem mér er sagt að sé æsispennandi , eða „Víti í Vestmannaeyjum“ komin í lestur til undirverktaka. Nei, mér finnst einhvernvegin meira heillandi að spjalla aðeins um nýlega dvöl í London. Æ, hvað það er alltaf eitthvað dásamlegt, og í raun algjörlega bráðnauðsynlegt, að komast aðeins í burtu úr súldinni og krepputalinu hér á þessu annars svosem þokkalega skeri, og anda að sér hæfilega menguðu stórborgarlofti, detta inná söfn, hverfa inn í mannhafið, kíkja í leikhús, hangsa í bókabúðum og bara svona almennt að finna fyrir taktinum í stórborginni.

En jafnvel í stórborginni þarf maður að taka tillit og gera svona sitt lítið af hverju sem hentar hinum ýmsu fjölskyldumeðlimum, þannig að ég gat nú kannski ekki eytt eins miklum tíma og ég hefði viljað í bókabúðum og bókasöfnum. En náði nú samt að taka góða syrpu í Foyles og nokkrum second hand verslunum. Var að vonast eftir því að finna einhverjar spennandi ljóðabækur í Foyles, en þar hef ég oft dregið eitt og annað upp af því tagi, t.d. „The Beasts of Malunga“ eftir James Mapanje sem mér þótti mikill happafengur, sem og fleira útgefið af Bloodaxe Books. Í þetta sinn varð ég þó að láta mér nægja að taka með mér heim nýlega útgefna bók með völdum ljóðum lárviðarskáldsins Carol Ann Duffy, sem auðvitað er hið besta mál og í raun tími til kominn að ég kynni mér aðeins ljóðin hennar.

Ég komst líka alveg óvart í kynni við nýjan höfund, sem mér finnst raunar merkilegt að ég hafi náð að láta fara fram hjá mér, en svona er þetta þegar maður þarf að sjá fyrir sér og svona og getur ekki verið alltaf að lesa og fylgjast með ..... bara uppskrift að veseni! Sum sé, við duttum inná Kensington and Chelsea Public Library einn morguninn, verulega fínt, hægt að parkera ungmennum í þartilgerða deild og detta sjálfur í að skoða og lesa. Þar var mér bent á bókina „The Long Song“ eftir Andrea Levy, sem bæði hefur fengið Whitbread Book of the Year og Orange verðlaunin fyrir bækurnar sínar. Þessi sem ég gluggaði í er saga konu, Miss July, sem er dóttir þræls á sykurplantekru á Jamaica og býr við þær aðstæður þar til bresk ekkja, nýflutt til Jamiaca ákveður að taka hana af móður sinni nefnir hana „Marguerite“ og flytur hana í herragarðinn á plantekrunni. Þetta virkaði, af því litla sem ég náði að skoða, áhugaverð bók og sem áður sagði þá skil ég ekkert í því hvernig þessi höfundur hefur fram að þessu farið algjörlega fram hjá mér!

Það er svo ekki hægt að enda þessa frásögn án þess að segja frá því að sem ég sat í lestinni eitt síðdegið og gluggaði í Evening Standard komst ég að því að Julian Barnes hefði fengið Man Booker-verðlaunin fyrir bókina „Sense of an Ending“. Maður hefur svosem ekkert lesið hana frekar en margt annað og ekkert eftir Barnes annað en „Flaubert´s Parrot“ fyrir margt löngu. Í sama blaði las ég svo ansi skondna frétt um það að Jeanette Winterson hefði tekið æðiskast og öskrað á nágranna sinn sem var víst eitthvað að kvarta yfir því að hún hefði lagt Range Rovernum sínum í innkeyrslu sem hann átti. Segið svo að rithöfundar standi ekki í allskyns veseni öðru en að sitja hljóðir og góðir og skrifa bækur.

Lárviðarskáld og ljóðakennsla

Carol Ann Duffy - mynd úr Guardian

Í vor var ég á Vitabar með Þorgerði þegar tvo prófessora bar að. Meðal annarra orða spurði annar prófessorinn mig hvort ég hefði lesið einhver ljóð eftir Carol Ann Duffy. Ég svaraði neitandi, enda þekkti ég ekkert til hennar. Þá sagði viðkomandi að ég ætti endilega að kynna mér verk þessa skálds og það varð til þess að um daginn lét ég verða af því að panta mér tvö ljóðasöfn eftir Carol Ann Duffy.

Ég fékk bækunar fyrir helgi og er bara rétt byrjuð að glugga í aðra. Þetta er sem sé ekki bókablogg um ljóð eftir Carol Ann Duffy, ég sat bara í hálftíma á kaffihúsinu Trúnó í dag og las nokkur ljóðanna, en er ekki komin lengra svo það er engan veginn tímabært að ég tjái mig um skáldskapinn. En konan er sem sé lárviðarskáld, sem þýðir að hún er einskonar ríkisljóðskáld í Englandi. Eins og sjá má á Wikipediu eru þó nokkur lönd með svona ríkisljóðskáld á sínum snærum, dálítið spes finnst mér en kannski voða sniðugt fyrirkomulag. Carol Ann Duffy er fyrsta konan, fyrsti Skotinn og fyrsta opinberlega tvíkynhneigða manneskjan sem hefur verið úthlutað þessum skáldheiðri í Englandi.

Lárviðarskáldið heilsar drottningunni

Nú er það einhvernveginn þannig að stundum þegar einhver minnist á eitthvað við mann sem maður hefur aldrei heyrt um áður þá fer maður skyndilega að rekast á ýmislegt sem tengist viðkomandi manni eða málefni. Í gær rakst ég á viðtal við Carol Ann Duffy á bókasíðu Guardian, en viðtalið er tekið í tilefni af því að hún er búin að skipuleggja ljóðasamkeppni meðal skólakrakka, sem sett verður í gang á morgun.

Skáldkonan líkir ljóðum við sms-skilaboð. Hún er á því að smáskilaboðin sem ungmenni dagsins í dag senda hvert öðru út og suður eigi eftir gera þau að spennandi framtíðarljóðskáldum. Carol Ann Duffy heldur að ljóðið verði bókmenntaform 21. aldarinnar. Ljóð eru náttúrlega oft fremur knöpp (eins og sms) svo það er kannski eitthvað til í þessu hjá henni. Hún brennur líka mjög fyrir ljóðakennslu og segir ljóðið vera gott tæki til að tengja ungmenni við tungumálið – it's language as play. Sinn eigin frama í ljóðagerð segist hún eiga því að þakka að hún var kynnt fyrir ljóðum í skóla á sjöunda- og áttunda áratugnum, hún ólst upp í bókarlausu húsi og foreldrar hennar lásu ekki ljóð.

Þið lesið auðvitað viðtalið við Carol Ann Duffy í Guardian ef þið nennið en lokaorð hennar finnst mér alveg mega íhuga af alvöru:

I think poetry can help children deal with the other subjects on the curriculum by enabling them to see a subject in a new way. So you'd have a maths lesson, and the teacher would hand out a poem about mathematics. Poetry is a different way of seeing something, and seeing a subject in a different way is often a very good tool to better learning.