Murakami og kettirnir

Ensk þýðing á nýjustu bók Haruki Murakami mun koma út í október, aðdáendum japanska rithöfundarins til mikillar gleði. Í nýjasta hefti New Yorker eru birtar heilar níu blaðsíður upp úr bókinni, sem nefnist 1Q84, og er hægt að lesa þær hér á vefsíðu tímaritsins. 1Q84 kom út í Japan 2009-10 í þremur bindum, en mun víst vera gefin út í 1.000 blaðsíðna doðranti vestanhafs, en í tveim bindum í Bretlandi. Bókin varð alger metsölubók í Japan og seldist í einni milljón eintaka á innan við mánuði. Glöggir lesendur Druslubókabloggsins hafa að sjálfsögðu kveikt á því að nafn bókarinnar er vísun í 1984, bók George Orwells, en talan níu hljómar víst eins og stafurinn Q á japönsku. Þetta er ekki tilviljun því frásögnin mun vera óður til bókar Orwells.

Bókarbrotið í New Yorker er birt undir fyrirsögninni „Town of Cats“ og í því kynnumst við annarri af aðalsöguhetjum 1Q84, manni að nafni Tengo, þegar hann ákveður skyndilega að heimsækja föður sinn er býr á heimili fyrir heilabilaða. Feðgarnir eru ekki nánir og Tengo hugsar til þess á meðan hann bíður eftir lestinni: „They were two separate human beings who had come from—and were heading toward—entirely different places. By chance, they had spent some years of life together—that was all. It was a shame that it had come to that, but there was absolutely nothing that Tengo could do about it.“

Þetta væri ekki Murakami ef ekki væri ofin súrrealísk dæmisaga inn í aðalfrásögnina af feðgunum. Á þessum níu blaðsíðum er það smásagan Town of Cats sem Tengo les í lestinni á leiðinni í heimsóknina. Maður þarf ekki að vera mikill túlkunarfræðingur til að nema vísanaþyngsli sögunnar í samskiptum Tengo og pabbans heilabilaða:

“Hey, do you smell something human?” one of the cats says. “Now that you mention it, I thought there was a funny smell the past few days,” another chimes in, twitching his nose. “Me, too,” yet another cat says. “That’s weird. There shouldn’t be any humans here,” someone adds. “No, of course not. There’s no way a human could get into this town of cats.” “But that smell is definitely here.”

Þeir sem hafa lesið 1Q84 vilja meina að hún sé í kunnuglegum Murakami stíl þar sem súrrealískur hliðarveruleiki og hversdagsleg rauntilvist persónanna er í stöðugu flökti inn og út af sögusviðinu. Bókinni var ekki síður vel tekið af gagnrýnendum í Japan og var álit manna að hér væri eitt höfuðverk skáldsins á ferðinni.

1Q84 verður komin í búðir í lok október sem gefur manni nægan tíma til að hita upp með lestri á uppáhalds Murakami bókunum, Hard-Boiled Wonderland and the End of the World, A Wild Sheep Chase og The Wind-Up Bird Chronicle.

Helga Ferdinands

Áritaðar bækur

Um daginn rákumst við Druslubókadömurnar á þetta blogg manns sem safnar móðgandi áritunum í bækur. Ég fór í kjölfarið að hugsa um áritaðar bækur, velta fyrir mér hvort mér þætti töff að eiga svoleiðis eða þvert á móti hallærislegt og reyna að rifja upp hversu margar ég sjálf ætti. Það er alveg sama hversu mikið ég brýt heilann og blaða, ég kemst ekki að annarri niðurstöðu en að ég eigi bara þrjár áritaðar bækur. Þær mynda afskaplega óheildstætt og undarlegt safn svo ekki sé meira sagt. Bækurnar eru eftirfarandi:

Finnska barnabókin Herra Hú, árituð af höfundinum Hannu Mäkelä og þýðandanum Nirði P. Njarðvík með nöfnum.

Ó fyrir framan eftir Þórarinn Eldjárn, árituð „Með bestu kveðju“ og nafni höfundar.

After the Quake, árituð með nafni höfundarins Haruki Murakami.

Fyrstu tvær bækurnar fékk ég gefins (og veit fyrir víst að gefendurnir höfðu ekkert sérstaklega mikið fyrir að fá áritunina) en þá þriðju fékk ég sjálf áritaða þegar Murakami kom til Íslands á bókmenntahátíð fyrir nokkrum árum. Ég er reyndar eftir á að hyggja svolítið spæld yfir að hafa valið akkúrat þessa bók því hún er ekki í neinu sérstöku uppáhaldi þannig lagað séð. En ég átti nú fyrir það fyrsta ekkert sérstaklega von á að það gæfist færi á að biðja um áritun og svo var hún sú eina sem ég átti í harðspjaldaútgáfu og mér fannst einhvern veginn að annað væri ekki við hæfi. Bókinni fylgir allar götur síðan penni sem Murakami fékk lánaðan hjá mér og skrifaði með í bæði mína bók og nokkrar aðrar. Ég tek hann kannski aftur í gagnið þegar ég skrifa metsölubókina mína.

Einhvern tímann rakst ég á blogg þar sem misheppnuðum áritunum á kökur er safnað saman. Alveg er ég viss um að það væri hægt að útbúa svipað safn af misheppnðum áritunum í bækur. Að minnsta kosti veit ég um tvær bækur sem Murakami áritaði með frekar skondnum hætti í þessari Íslandsferð sinni. Önnur var árituð fyrir strák sem stóð á undan mér í röðinni að borði Murakamis í Norræna húsinu. Strákurinn var greinilega æsispenntur að hitta átrúnaðargoðið og virtist í gleði sinni ekki átta sig á að Murakami leit ekki út fyrir að vera upp á sitt besta. Ég veit ekki alveg hvort þetta var spurning um dagsform, karakter eða menningarmun en hann virtist alla vega mjög stressaður og jafnvel þjakaður í þessum aðstæðum, með þvögu af fólki fyrir framan sig og næsta númer á bókmenntahátíð um það bil að hefjast í salnum. Strákurinn lét hins vegar móðan mása, rétti fram hverja bókina á fætur annarri, sagði Murakami frá því hvernig hann hefði rætt um bækur hans við kærustuna sína kvöldið sem þau kynntust og þar fram eftir götum. Síðasta bókin sem hann vildi fá áritun í átti að vera stíluð á Mumma. Og Murakami strauk svitaperlur af enni, greip þéttingsfast um pennan minn og skrifaði eins hratt og honum var unnt „To Mimi“. Daginn eftir átti Murakami svo að árita bækur í einni af bókabúðum bæjarins. Kunningjakona mín sem vann í einmitt þeirri búð en átti ekki að vera á vakt á þarna hafðið skilið bókina sína eftir hjá samstarfsfólki og beðið það að sjá til að hún yrði árituð. Einhver hafði límt á hana gulan post-it miða og skrifað á hann „Árita fyrir [og svo nafn stúlkunnar].“ Þegar hún mætti næst í vinnu beið hennar bókin með árituninni „To Arita, Haruki Murakami“.

Nú væri auðvitað gaman að sem flestir upplýstu um það í kommentunum hversu margar áritaðar bækur þeir eigi, hvort þeir þekki til einhverra misheppnaðra áritana og síðast en ekki síst væri fínt að þeir svöruðu fyrir mig spurningunni um hvort það væri töff að eiga áritaðar bækur eða ekki, ég er nefnilega ekki enn alveg búin að ákveða mig.